Allah’ın kula vacip kıldığı sadakaya “fitre sadakası” denir.Fıtr (Ramazan Bayramı) gününün sadakası manasına,Ramazan Bayramı’nı geçirmemek üzere verilir.Fitre sadakasının vacip olan zamanı;Şevval Ayı’nın ilk günü yani Ramazan Bayramı sabahı,tan yerinin ağarmasından itibarendir.Ondan önce vaya sonra da verilebilir.Müstehab olan vakit,bayram namazından önceki vakittir.

Fitre sadakasının cinsi ve miktarı tayin edilmiştir.Dört şey üzerinden verilir: Buğday,arpa, kuru hurma ve kuru üzüm.arpa hurma ve üzümün miktarı 1040 dirhemdir.( 3 kilo 120 gr.) Buğdayın miktarı 520 dirhemdir.(1 kilo 567 gr.) Arpa ve buğday miktarı kadar un da verilebilir; kıymet ve ihtiyaç karşılama yönünden daha da iyidir.

Fitre sadakası vermek,zengin Müslüman üzerine vaciptir.Fakir Müslümana verilir.Burada zengin müslümandan kasıt,nisab miktarına sahip olan kimse ;fakir müslümandan kasıt ise,nisab miktarına sahip olmayan kimsedir.Nisab miktarı 200 dirhem(yaklaşık 619 gr.) paraya sahip olan her tür Müslüman zengin sayılır; fitre sadakası vermekle mükelleftir.

Çocuk veya aklı yerinde olmayan kimsenin velisi,onun kendi malından verir.Mükelef bir Müslüman, kendisi ve ergenlik çağına gelmemiş çocukları için her sene birer fitre sadakası verir.Oruç tutmayan çok yaşlı kimse de, fitre sadakası verir.

Fitre sadakası zengine ve gayri müslime verilmediği gibi,anneye,babaya,çocuklarına,çocuklarının çocuklarına-fakir dahi olsalar-verilmez.

Fitre sadakası, verilmek üzere ayrılırken yahut verilirken niyet edilir.Alan kimsenin fitre sadakası olduğunu bilerek alması veya “aldım,kabul ettim” demesi şart değildir.

SADAKA

Sadaka, mali bir ibadettir;muhtaç olan kimseye sevap olarak verilen şeydir.Farz olan kısmına “zekat” denir.Sadakanın vacip ve müstehab olanı vardır.

Vacip olan sadaka: Allah’ın kula vacip kılması yahut kulun,kendisine vacip kılmasıyla olur.Kul,kendisine vacip kıldı ise;buna “adak” denir.Belli bir kimse,belli bir mal veya belli bir miktarı yoktur. “Filan kişiye” diye belirtilen adak,başkasına verilebildiği gibi ; “şu para,şu mal” diye tayin edilen şeyin yerine de başka bir şey verilebilir.Adak verilecek yerin,ihtiyaç sahibi olması gerekir.Türbelere mum yakıp, adak adamanın aslı yoktur.

Müstehab olan ise: Nafile olarak verilen sadakadır.En yakın kimseye de Müslim veya gayri Müslime de verilebilir.Az veya çok olabilir.Belli bir yeri veya miktarı yoktur.

ZEKAT

1)Zekatı ayında mı vermek gerekir yoksa özel bir günü var mı?

Zekat,zekatı verilen paranın ele geçtiği günden itibaren,bir seen geçice farz olur.Bu itibarla zekatı verme günü,paranın elde bulunuşunun senesinin dolduğu gündür.Ancak öteden beri Ramazan Ayı her türlü ibadet ve hayırların kabul olduğu ay olduğundan Müslümanlar zekatlerını bu ayda vermeye alışagelmişlerdir.

2)Hangi malların zekatı verilir?Evin,arabanın zekatı verilir mi?

Ticaret için alınıp,ticaret için saklanan,ticaret malının,altın,gümüş,yerli ve yabancı paraların,elden ele dolaşan hisse senetlerinin zekatı verilir.Evin,apartmanın,arabanın,atölyenin,demirbaş malzemenin zekatı olmaz.Araba,ev ve arsa alıp satan kimse bunların zekatını verir.Çünkü bunlar ticaret malı olmuştur.Ev yaptırmak için arsa alan bunun zekatını vermez.

3)Zekatın önemi nedir?Kimlere zekat verilmez?

Kur’an’ı Kerim’de namazla,zekat sık sık tekrar edilmiştir.Zekat vermeyen haram işlemiş olur.Namazları kabul olmaz.Namaz borcundan kurtulur ise de namazın sevabını alamaz.Ana-babaya,dedelere,büyük annelere,çocuklara,torunlara,hanıma ve gayri Müslime zekat verilmez.Fakir olmak şartıyla,geline,damada,kayınvalide,kayınpeder,üvey çocuğa,hala,amca,dayı, teyze gibi yakın akrabaya zekat verilir.

4)Zekat miktarı altın hesabı ile bugün kaç gramdır?

Eski hesap 96 gr. idi.Bugün tespit edilmiş olan ise yuvarlak hesap 80 gr.’ı geçen miktardır.

5)Zekat ile sadakanın arasındaki fark nedir?

Sadaka nafile bir ibadettir.Zekat ve uşur ise farzdır.Milyar lira sadaka bir kuruş zekatın sevabına ulaşamaz.Bir altın zekat vermek,yüzbin altın sadaka vermekten daha sevaptır.