Mübarek Berat gecesi, Kameri aylarımızdan Şaban Ayı’nın on beşinci gecesidir. Ve Kur’an’ı Kerimde mübarek gece diye tavsif olunmuştur.

Hicretin ikinci yılına rastlayan Şaban ayının ortasında, sabah namazı vaktinde kıblenin Mescid-i Aksa’dan, Mescid-i Haram’a tahviline dair ilahi emir gelmiştir. Bazı ulemaya göre Berat Gecesi’nin sebebi budur.

Leyle-i Berat, “Cenab-ı Hakk’ın hayrı yağmur gibi yağdırdığı mübarek bir gecedir.”Resulü Ekrem (sav) Efendimiz “ Şaban ayının yarıya geldiği geceyi ayakta, gününü oruçlu olarak geçiriniz. Zira o gecenin feyzine nihayet yoktur.” buyurmuştur.

Cenabı Hakk’ın hayrı, bu mübarek gecede yağmur gibi insanların üzerine yağar. Berat Gecesi, affı mağfiret gecesidir. Her müslümanın bir yıl içindeki sevap ve günahları “Leyle-i Berat”ta gözden geçirilir. İşlediği iyi ve fena hareketlerin hesabı görülür. Allahu Teala ile kul arasındaki ibadet hesabı da yine bu mübarek gecede görülür.Bazı mü’minler Berat Kandili’nde gündüz oruç tuttukları gibi gece de namaz kılmak suretiyle bu gecenin feyzinden istifade ederler.İslam aleminin bu geceyi derin bir saygı ve hususi bir ihtifal ile tes’i etmelerinin sebebi budur.

Bir hadis şerifte : “ Cenab-ı Hak, Şaban’ın on beşinci gecesi bütün Müslümanların küçük günahlarını bağışlar fakat sihirbazlık, riyakarlık, sarhoşluk ,ana-babaya hürmetsizlik gibi büyük günah işleyenleri affetmez.” buyrulmuştur. Bu cihetle bu geceye “Mağfiret gecesi” de denilmiştir.

Berat kelimesi Türkçemizde “beraat” kelimesinin kısaltılmış şeklidir. Bu kelimenin ifade ettiği mana, kurtulmuş, beri olmuş demektir. Mü’minler için mağfiret,manevi arınma ve kurtuluş gecesidir.Sevgili Peygamberimiz(sav) “Esirgeyenlerin en merhametlisi olan Allahu Teala Şaban ayının on beşinci gecesi kullarına lütuf ve keremi ile tecelli eder,müminlerin günahlarını af buyurur, kafirlere mühlet verir.Haset ve kin sahiplerini o huylarından vazgeçinceye kadar cezalandırmaz.”buyurmuştur.

Rahmetli Hacı Zihni Efendi Kitabüs Selat isimli eserinde Şabanın onbeşinci gecesi için diyor ki:

_Bu mübarek gece senelik, Cuma gecesi haftalık, Kadir gecesi de ömürlük günaha mükeffir (yok edici)dir. Bu gece ertesi senenin acal (eceller) ihya, erzak, İ’zaz gibi umurunun takdir olunduğu gecedir. Hak Celle ve Ala onun hakkında mealen :’’ Her hikmetli emir onda ayırt edilir’’ buyurmuştur.

Bir hadis-i Şerifte ‘’Beş gece vardır ki, onlarda dua merdud olunmaz (geri çevrilmez); Cuma gecesi, Recebin ilk gecesi, Şabanın yarınsın (berat) gecesi, Ramazan Bayramının gecesi ve Kurban Bayramının gecesi)’’. buyrulmuştur. Adet-i ilahiyedendir ki bu gece zemzem kuyusunun suyu artar. Başta Peygamber-i Hüda (sav) Efendimiz olmak üzere bütün eshab, tabiin (sahabeleri görmüş müminler), evliya-i izam bu geceyi ihya etmiştir. Hassaten

Peygamberimizin (sav) bu gecede çok namaz kıldığı rüku ve sücudu çok ettikleri bilinmektedir.

Azimetle ameller işleyip ruhsattan el çekmek
Bu yolda salike böyle süluk etmek devadandır.

Dışımızı kurtarmak için nelere katlanılmıyor? Buna karşılık özümüzü kurtarmak için hiç denecek kadar az çalışıyoruz. İbrahim Ethem Hazretlerinin şu cümlesi ne kadar güzeldir: ‘’İbadetlerimiz öbür alemde , bedenlerimizin bu alemdeki yorgunluğu kadar değer bulur’’ Az ye, az uyu, az iç diyenler hiçbir zaman boş konuşmamışlardır. Hz Mevlana ‘’ Miden dolu oldukça kalbin hikmetten yana boştur’’ derken elbet bir hikmete işaret buyurmuşlardır. Menakıp kitaplarında hiçbir velinin sabaha kadar uyuduğu ibadetsiz gece geçirdiği görülmüş değildir. Niçin acaba? Onlar da insandı. Onların da nefisleri vardı. Onlar da yemek ister yatmak uyumak isterdi..Hayret onlarla aramızda ne kadar ayrılık var ki  tıpkı Hasanı Basri’nin anlattığı gibi . Bir gün o büyük veliye eshab-ı kiramı anlatır mısınız diyorlar o da şöyle anlatıyor: ‘’Siz onları görseydiniz deli derdiniz. Ama onlar da sizi görseydi, Müslüman demezdi.’’

Bu gecede Cenabı Hakk’tan hidayetini dileyelim, sadede gelip istikametimizi bulalım. Kurtuluşumuzun istikamet üzere bulunmamızda, yaşamamızda olduğunu iyice bilelim, hemen noksanlarımızın telafisine çalışalım. Bu gecede tövbe edersek Cenab-ı Hakk bağışlar.Çünkü O af edicidir, af etmesini sever af eder. Cenab-ı Hakkın bu büyük affını Sevgili Peygamberimiz o zamanda en çok koyun sürüsüne sahip olan Beni Kelb kabilesinin koyunlarını zikrederek: ‘’Beni Kelb kabilesinin koyunlarının kılları kadar müminleri affeder.’’ Buyurmuşlardır.(Bilhassa tövbelerin kabul edildiğine dair işaret bulunan bu gecede) Çünkü Allah ü Teala ‘’Bana yürüyerek geleni koşarak karşılarım’’ buyurur. Yeter ki biz Ona dönelim O’nun olalım. Zira Cenabı Hakk ‘’Kulumu ben kendim için halk ettim. Kulumdan maadasını da kulum için’’ buyurmaktadır.

Allahu Teala (cc) bu gece isteyenlere bolluk verir,dert ve musibetlere çare ihsan eder.Kendisine yönelenleri mahzun etmez.Berat,Allah’ın rahmet,mağfiret ve inayetiyle dünya semasına indiği bir gecedir.Günahkarları iç sıkıntısından,münafıkları vicdan azabından,inkarcıları küfür fırtınasından kurtarmak için onlara bu gece büyük fırsat verilmiştir.Allah u Teala tövbe ederler diye rahmet elini açıp bekler:

“Tövbe eden yok mu?Onu bağışlayayım.İstiğfar eden yok mu ?Günahlarını affedeyim.Dilek sahibi yok mu?Dileğini yerine getireyim.”diye Lahuttan gelen ses ,sabahlara kadar devam eder.

Berat gecesini bu inanç ve huzur içinde ihya eden Allah, kullarına cehennemden kurtuluş belgesini verir. Kıyamet günü ellerinde ve alınlarında bu berat belgesi olduğu halde haşrolunurlar.

Bu geceyi Kur’an okuyarak , vakit namazlarını cemaatle eda ederek kaza ve nafile namazlar kılarak,tevbe ve istiğfar ederek ihya etmelidir.

Bu mübarek gece Hz Ömer’in Berat Duası da okunmalıdır: ‘’Allahümme in künte ketepte ismi şakıyyen fil divanil eşkıyai femhuhu vektübni fi divanissüedai ve in künte ketepte ismi saiden fi divanissüedai fesbüthü feinneke kulte fi kitabikel kerimi yemhullahu ma yeşau ve yüsbitu ve indehu ümmül kitabi ‘’ Manası : ‘’Ya Rab ! Adımı saidler arasına yazmışsan onu sabit kıl . Şakiler arasına yazmışsan mahvet. Zira sana göre güçlük yoktur. Sen dilediğini mahv veya isbat edersin . Elinde ümmül kitab var’’.

Fakir, fukara bizlere Allah’ın bir emanet-i İlahisidir.Onlar kollanılmalı, gözetilmeli, sadaka vermeli,gönülleri alınmalıdır.

Akşamdan büyüklerimizin elleri öpülür, hayır duaları alınır. Ahirete göçmüşlerin ruhları Kur’an ile şad edilir.

Siz kıymetli kardeşlerimize,böyle ince ince büyük geceler idrak etmemizi ve dolu dolu geçirip,bol bol feyiz-yab olmanızı Cenab-ı Hakk’tan dilerim.

Bulmak dilersen daim saadet,

Canü gönülden Allah’a yalvar.

Gaflette kalma eyle ibadet

Canü gönülden Allah’a yalvar.